Prof Dr Feray Cinevre Soyupek
FİBROMİYALJİ SENDROMU


Fibromiyalji Sendromu nedir?
Fibromiyalji sendromu vücutta yaygın ortaya çıkan ağrı ve hassasiyetle karekterize yumuşak doku romatizmasıdır .En sık 40-60 orta yaşlarda görülmesine rağmen çocuklarda da görülebileceği unutulmamalıdır. Hastaların %85‘i kadındır.

Belirtileri nelerdir?
Belirtileri kas ve iskelet sistemine ait olanlar ve olmayanlar belirtileri vardır.

1- Kas İskelet Sistemine Ait Belirtiler: En az 3 aydır olan yaygın vücutta kas iskelet ağrısı, katılık, kaslarda hassasiyet
2- Kas İskelet Sistemi Dışı Belirtiler: Yorgunluk, uyku bozukluğu (uykuya dalmada zorluk, gece sık uyanma, dinç uyananmama, sabah uyanmada zorluk), vücutta uyuşukluklar, hastanın kendinde şişlik hissetmesi, sersemlik, baş dönmesi, algılama ve hatırlama gibi bilişsel problemler, barsak problemleri, duygusal değişkenlik,adet dönemi ağrıları, ishal ve kabızlık, kuru göz belirtileri, reynould fenomeni (el ve ayaklarda soğukta oluşan renk değişikliği), nefes almada zorluk gibi belirtiler.

Tanı nasıl konulur?
Fibromiyaljide doğru tanının konulması çokönemlidir. İyi bir hikaye alındıktan sonra fizik muayene ile tanı konulur. Her yaygın vücut ağrısı Fibromiyalji Sendromu değildir. Tanısı için özel bir laboratuvar testi yoktur. En az 3 aydır vücutta yaygın ağrısı olan hastalarda diğer ağrı yapan sebepler dışlandıktan sonra tanı kriterlerini sağlayan hastalara uzman doktor tarafından tanı konulur. Bazen Fibromiyalji Sendromu romatizmal hastalıklara ikincil de ortaya çıkabilmektedir. Doğru tanı konulmaz ise bu grup hastalar doktor doktor gezmekte ve gereksiz bir çok ilaç kullanmaktadır.

Tedavisindeneleruygulanıyor?
Tedavi her hastaya göre bireysel planlanmalıdır. Kişisel tedavi planı çizilmelidir. Eşlik eden hastalıklar varsa belirlenmelidir. Hastanın bulgu ve belirrilerini arttıran faktörler varsa onlar belirlenmelidir. Hastanın sosyal yaşamını devam ettirilmesi sağlanmalıdır.
Tedavide amaçlar;
1. Ağrının azaltılması
2. Uykunun düzenlenmesi,
3. Fiziksel aktivitenin ve işlevselliğin artırılmasıdır.

Hasta ağrı durumu yanında psikososyal durumu ile beraber değerlendirilme yapılmalıdır. Stresten arındırılmış, düzenli bir yaşam, dengeli beslenme ve düzenli uyku tedavinin en önemli parçasıdır. Tedavisinde ilaç ve ilaç dışı yaklaşımlar yer almaktadır.
A.İlaç dışı yaklaşımlar
1. Hastanın eğitimi
2. Egzersiz;
i. Aerobik (yürüyüş, bisiklete binme, dans, yüzme gibi aktiviteler)
ii. Güçlendirme egzersizleri
iii. Esneklik, germe egzersizleri
iv. Gevşeme egzersizleri
v. Su içi egzersizler,
vi. ThaiChi,
vii. Yoga
3. Kognitif davranışsal tedavi
4. Psikolojik destek
5. Fizik tedavi uygulamaları; Yüzeyel sıcak, US, ağrı kesici akımlar, hidroterapi, balneoterapi (kaplıca tedavisi), nöralterapi, biofeedback, ozon uygulaması.

Hasta eğitiminde neler yer almalıdır?
Hastaya hastalığı anlatılmalıdır.Ağrısınıarttırabilecekfaktörleranlatılmalıdır.Uyku problem olanhastalarınuykuhidjeninisağlamasıkonusundabilgiverilmeli, yardımcıolunmalıdır.Tedavikonusundabilgiverilmelivetedavininplanlaması hasta ileberaberyapılmalıdır.

Egzersiz önemli mi?
Düzenli olarak egzersiz yapmak çok önemlidir. Özellikle gevşeme egzersizleri, germe egzersizleri, kardiyovaskülerkondüsyon egzersizleri, düşük yoğunlukta yürüyüş, yüzme ve bisiklete binme, su aerobiği gibi aktiviteler faydalıdır. Yürüyüşün ilk 5 dakikana ısınmak amacıyla düşük yoğunlukta başlanmalı ve giderek arttırılmaldır. Son 5 dakikada ise yavaş yavaş şiddeti azaltılarak bırakılmalıdır.

Uyku kalitesi nasıl arttırılabilir?
a. Psikolojikproblemlervarsatanımlanmalıdır.stress, depresyon, anksiyetebozukluğuvarsatedaviedilmelidir.
b. Uykuhidjeni restore edilmelidir.

1. Her gün düzenli olarak aynı zamanlarda yatıp kalkmaya alışmalı
2. Günde 7-8 saat uyumalı
3. Uykudan once ağır yemekler yememeli
4. Kahve, alkol, sigaradan kaçınmalı
5. Reflü, rinit gibi problemleri varsa tedavi ettirmeli.
6. Gürültülü ortamdan kaçınmalı
7. Rahatsız edici uyaranlardan kaçınılmalıdır.


İlaç tedavisi olarak neler yer almaktadır?
FDA onaylı ilaçlar Pregabalin, Duloksetin ve Milnasipran etken maddeli olanlardır. Ağrı kesicilerden asetaminofen (parasetamol), ibuprofen, naproksen gibi ilaçlar kullanılabilir. Tramadolol gibi ilaçlar kullanılsa da bağımlılık yapma riski vardır. Kortizon ve güçlü opiyatlarfibromiyalji tedavisinde önerilmezler. Antidepresan ilaçlardan duloksetin, milnasipran ağrı ve yorgunluğu azaltmada etkilidir. Amitriptilin, siklobenzaprin gibi kas gevşeticiler uyku düzenlemede faydalıdır. Epilepsi tedavisinde kullanılan ve aynı zamanda ağrı üzerinde de etkili olan pregabalin fibromiyalji tedavisinde kullanılmaktadır. Pregabalinvemilnasipran uyku, ağrı, yorgunluk üzerine etkili bulunmuştur. Duloksetin, pregabalinvemilnasipran ağrı ve uyku üzerine etkili bulunmuştur. Milnasipranveduloksetin depresyonu da tedavi edebilmektedir. İlaç planlarken hastaya uygun olan ilaç seçilmelidir. Hastanın eşlik eden hastalıkları ve kullandıkları diğer ilaçlardan göz önünde bulundurulmalıdır.



Randevu Almak için..

0-246-211 91 93